Tìm hiểu về bệnh viêm xoang-P13: Phẫu thuật xoang

Trong viêm mũi xoang, phẫu thuật xoang là biện pháp cần được đề cập tới, đặc biệt trong quá trình hiện nay ở nước ta phần lớn các viêm mũi xoang đều đến muộn, không được theo dõi điều trị nội khoa tốt, nhiều trường hợp có polip mũi – xoang đã ở độ to, rõ.

Trong mấy năm qua, các cơ sở tai mũi họng ở nhiều thành phố, tỉnh đã tiến hành phẫu thuật nội soi xoang với ưu điểm ít sang chấn, ít chảy máu, mang đến hiệu quả cao nếu như được thực hiện đúng, tốt.

Tuy nhiên không nên coi phẫu thuật xoang là biện pháp giải quyết cơ bản, triệt để và mang lại hiệu quả cho tất cả các viêm mũi xoang. Cần nhớ phẫu thuật xoang kể cả phẫu thuật nội soi xoang chỉ cần lấy phần bệnh tích cần loại bỏ, làm cho các xoang được thông thoáng, dẫn lưu dễ để tạo điều kiện thuận lợi cho điều trị tại chỗ mũi xoang.

Để đảm bảo phẫu thuật xoang đạt kết quả tốt, không chỉ đơn thuần phụ thuộc vào điều kiện kỹ thuật, thầy thuốc phẫu thuật mà cơ bản cần có:

+ Chỉ định phẫu thuật đúng, hợp lý

+ Tìm hiểu đầy đủ các nguyên nhân, yếu tố gây viêm xoang

+ Chuẩn bị trước phẫu thuật tốt

+ Theo dõi tự điều trị, phòng tránh tái phát

  1. Khi nào nên phẫu thuật xoang

Không phải cứ viêm mũi xoang là tiến hành phẫu thuật xoang, mà cần có chỉ định đúng, hợp lý. Do đó người bệnh cũng cần biết khi nào nên phẫu thuật xoang để đảm bảo có hiệu quả nhất. Cần lưu ý tới;

+ Các viêm xoang khi đã được điều trị nội khoa đúng, đầy đủ (toàn thân, tại chỗ và nguyên nhân) vẫn không mang lại hiệu quả, các triệu chứng chính như chảy hoặc khịt khạt mũi mủ, ngạt tắc mũi và nhức đầu không hết hoặc trở lại nhanh khi ngừng điều trị. Phẫu thuật xoang để tạo thuận lợi cho điều trị nội khoa đạt kết quả.

+ Niêm mạc xoang đã bị thoái hóa nặng, có pilip mũi xoang to không thể phục hồi qua điều trị nội.

+ Lỗ thông xoang với mũi bị bít tắc, không thực hiện được dẫn lưu, có dị hình ở khe giữa gây ảnh hưởng rõ.

phau thuat xoang

  1. Phương pháp phẫu thuật xoang

Hiện nay ở nước ta các cơ sở tai mũi họng cũng thực hiện hai phương pháp phẫu thuật xoang

Phẫu thuật xoang theo đường mở xoang hàm hay còn gọi là phương pháp kinh điển vì đã có từ lâu. Trong chuyên môn gọi là phát triển tiệt căn xoang vì qua mở xoang hàm (bằng đục hay khoan thành xương mặt trước xoang cho phép quan sát được đầy đủ, trực tiếp và dễ dàng lấy hết được bệnh tích trong xoang. Tuy nhiên phương pháp này có nhược điểm:

+ Do phải đục, khoan xương, cần rạch lợi để kéo môi má lên nên đưa tới sưng, nề một bên má vài ngày

+ Ngoài đục mở mặt trước xoang còn đục để mở một lỗ thông xoang – mũi mới ở thấp gần ngang sau mũi. Phẫu thuật gây sang chấn nên cũng dễ gây chảy máu hơn.

+ Qua các khoảng mất xương và việc lấy hết niêm mạc bị tổn thương trong xoang làm chức năng sinh lý của xoang không như bình thường nên khó thực hiện được việc hồi phục hoàn toàn xoang.

Phẫu thuật chức năng nội soi xoang thường được viết tắt là FESS. Ở nước ta còn được gọi tắt là phẫu thuật nội soi xoang.

+ Phẫu thuật hoàn toàn trong lỗ mũi, ít gây sang chấn, ít chảy máu, không sưng nề, hồi phục sau 2,3 ngày.

+ Cơ bản do không phải đục xương mở lỗ thông mới mà chỉ mở rộng lỗ thông mũi xoang tự nhiên nên đảm bảo được sự dẫn truyền sinh lý của xoang.

+ Hơn nữa, nhờ có độ phóng đại lớn nên người mổ có thể chọn lọc được chỉ lấy đi phần bệnh tích, giữ lại phần bình thường, đảm bảo phẫu thuật xoang hồi phục lại chức năng sinh lý, làm sạch, làm ấm, làm ẩm, dẫn lưu đường hô hấp trên.

Tuy nhiên phẫu thuật nội soi xoang cũng có những hạn chế:

+ Do việc mổ hẹp vào xoang qua lỗ tự nhiên, dù có được mở rộng thêm nhưng cũng hạn chế quan sát và thao tác lấy bỏ bệnh tích, nhất là với bệnh tích nhiều, lớn ở góc khuất.

+ Do không quan sát được trực tiếp, đường vào nhỏ nên nếu không được nghiên cứu trước các bất thường trên phim cắt lớp có thể gây tai biến trong phẫu thuật, mặt khác khi bệnh tích đã ra ngoài xoang thường không xử lý được.

  1. Chỉ định phẫu thuật xoang

Với các thuận lợi cà các hạn chế của từng phương pháp đã nêu nên không phải phẫu thuật nội soi chức năng là tuyệt đối tốt chop mọi trường hợp viêm mũi xoang, cũng như phẫu thuật mở xoang hàm chỉ thực hiện khi không có điều kiện phẫu thuật chức năng. Mặc dù mặt tiến bộ, ưu thế của phẫu thuật chức năng nhưng vẫn cần tôn trọng các chỉ định phẫu thuật, không nên ham, nhất thiết xin “mổ nội soi”.

Phẫu thuật xoang hàm được chỉ định khi:

+ Bệnh tích xoang quá lớn: polip, u quá to, từ lâu, khó xác định chân bám, vị trí xuất phát.

+ Với các trường hợp nghi ngại có thể là ác tính, u dễ chảy máu, làm phẫu thuật mở xoang hàm thuận lợi và đạt hiệu quả cao hơn.

+ Các trường hợp viêm xoang do nấm, khi nấm đã lan tràn, viêm xoang do răng có lỗ rò dưới xoang cần bít lấp, mổ nội soi khó lấy được hết mà dễ tái phát.

Phẫu thuật nội soi chức năng được chỉ định với hai loại chính:

+ Mở rộng lỗ thông mũi xoang đơn thuần nhằm giải phóng các bít tắc, lấy các dị hình làm hẹp lỗ thông để đảm bảo được dẫn lưu tốt xoang ra mũi, đưa được thuốc vào xoang nhằm làm hết dần viêm xoang, phục hồi lại chức năng của xoang.

+ Mở rộng lỗ thông và lấy bỏ bệnh tích trong xoang như polip (chưa quá to), phần niêm mạc đã bị thoái hóa chủ yếu ở xoang sàng (trước và sau) xoang hàm.

Vì là phẫu thuật chức năng nên mục đích không phải là lấy hết bệnh tích mà chỉ lấy phần nào không còn khả năng khôi phục, chủ yếu là mở rộng lỗ thông mũi xoang tự nhiên, tạo cơ sở thuận lợi cho điều trị nội khoa.

phau thuat cat bo hach giao cam

  1. Cần chuẩn bị tốt cho phẫu thuật xoang

Để đảm bảo hiệu quả phẫu thuật xoang cần chuẩn bị chu đáo, tránh tình trạng khi phát hiện được bệnh vội vàng xin mổ ngay. Cần lưu ý:

+ Điều trị nội khoa đầy đủ trước khi mổ để đảm bảo không có tình trạng viêm cấp ở xoang (sốt, đau nhức, sưng nề vùng xoang…) làm hết, giảm phù nề, xuất tiết mũi xoang, đảm bảo cho phẫu thuật được thuận lợi và hồi phục tốt sau mổ.

+ Cần được khám cẩn thận bằng nội soi mũi xoang: chụp cắt lớp vi tính mũi xoang để thấy được đủ tình trạng xoang, tránh tai biến, sót bệnh sau khi mổ.

+ Phát hiện đầy đủ các bệnh toàn thân là nguyên nhân hay ảnh hưởng tới viêm mũi xoang như dị ứng, hen, trào ngược dạ dày thực quản, nên điều trị đảm bảo ổn định trước khi mổ, tránh bị tái phát, ảnh hưởng không tốt đến hiệu quả mổ.

+ Lưu ý với các bệnh toàn thân như: tiểu đường, huyết áp cao, lao… cần cân nhắc trong chỉ định vì dễ có tai biến, phẫu thuật thường không có hiệu quả.

  1. Những điều cần thực hiện sau khi mổ

Trong điều kiện hiện nay ở nước ta, các phẫu thuật xoang kể cả phẫu thuật nội soi dù chỉ mở lỗ thông xoang tối thiểu phải được thực hiện tại các cơ sở tai mũi họng có đủ trang thiết bị, đảm bảo kỹ thuật, có giường bệnh để theo dõi sau mổ cho đến khi phát triển ổn định, bỏ hết bấc, gạc cầm máu, không còn chảy máu, mũi thở tương đối thông và tự dẫn lưu xoang được.

Tuy nhiên không thể coi sau khi ra viện là phẫu thuật xoang đã xong, nếu không thực hiện tốt các yêu cầu tối thiểu sau thì viêm xoang lại tái phát nhanh, hiệu quả phẫu thuật rất hạn chế.

Sau khi ra viện cần:

+ Tiếp tục điều trị nội khoa theo đề xuất của thầy thuốc cho từng trường hợp riêng như: dùng các thuốc chống viêm, chống phù nề, khi có polip phải dùng kéo dài tiếp các thuốc chống dị ứng, tránh trào ngược dạ dày thực quản, thường phải dùng vài tuần sau mổ.

+ Luôn đảm bảo mũi thông thoáng, không bị ứ đọng dịch, nhầy, không có vảy hay máu cục trong hốc mũi, tốt nhất cần thực hiện “tự rửa mũi” hàng ngày vài tiếng sau mổ hoặc nhỏ, xịt mũi với dung dịch dạng nước biển, thuốc co mạch, sát khuẩn, corticoid.

+ Đến khám kiểm tra định kỳ theo thầy thuốc hẹn thường 1 tháng, 3 tháng sau mổ và đến khám lại ngay khi thấy các triệu chứng xoang trở lại hay có bất thường.

Cần nhớ theo quan niệm đúng phẫu thuật xoang nhất là “mổ nội soi” chỉ là bước đầu, tạo điều kiện để có thể điều trị nội khoa tại chỗ và toàn thân tốt mới đảm bảo hiệu quả dài lâu của phẫu thuật xoang.

—-

Xem thêm:

Phác đồ điều trị chữa viêm xoang hiệu quả

Chữa viêm xoang tại nhà bằng cây hoa ngũ sắc

Đăng kí thông tin để nhận được sư tư vấn miễn phí dang ky thong tin

Tìm hiểu về bệnh viêm xoang-P13: Phẫu thuật xoang
5 (100%) 1 vote
ShareShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Tumblr