Tìm hiểu về bệnh viêm xoang P14: Dị ứng mũi xoang

Dị ứng mũi xoang thường được gọi là viêm xoang dị ứng hay viêm mũi xoang dị ứng. Thực ra mũi và xoang đều có niêm mạc đường hô hấp trên lát và liên tiếp với nhau. Dị ứng mũi xoang là phản ứng miễn dịch đặc hiệu của mũi xoang trước sự xâm nhập của chất lạ khi tiếp xúc những lần sau gây phản ứng dị ứng. Các chất lạ thường gặp:

+ Đường thở: theo không khí hít thở vào mà bụi nhà (chủ yếu bọ chét rất nhỏ trong bụi nhà) chiếm tới 60-70%, tiếp đến là phấn hoa, nấm mốc, lông thú, hơi khí lạ…

+ Đường ăn: như các thức ăn uống thông thường, hải sản…

+ Đường da: các mỹ phẩm, phấn, kem bôi mặt…

  dị ứng 1

Khi nào xác định được chất lạ gây nguyên nhân dị ứng được gọi là đặc hiệu mới gọi là viêm mũi xoang dị ứng nên các trường hợp có triệu chứng như viêm mũi xoang dị ứng thường được xếp vào viêm mũi xoang vận mạch.

Cũng lưu ý dị ứng mũi xoang thường có yếu tố di truyền (bố hay mẹ bị con cái cũng dễ bị) được coi là có cơ địa dị ứng, Những người bị hen, suyễn (điển hình của dị ứng đường hô hấp) cũng hay bị dị ứng mũi xoang (chiếm tỉ lệ đến 40-50%).

Dị ứng mũi xoang cũng phụ thuộc vào tình trạng cơ thể: khi cơ thể bị suy nhược, chức năng gan suy giảm, hoặc có các yếu tố kích thích như khói thuốc lá (trẻ có bố, mẹ hút thuốc lá có tỷ lệ viêm mũi dị ứng cao hơn rõ rệt) có dị hình như gai vách ngăn mũi…cũng dễ bị dị ứng mũi xoang.

Dị ứng mũi xoang ngày càng trở nên thường gặp, nhất là với các cư dân đô thị đông đúc, thiếu không khí trong lành. Nhiều  nơi có thể đến trên 20% trong tổng số dân số bị dị ứng mũi xoang, là một số trong các bệnh chính gặp ảnh hưởng nhiều đền sức khỏe,sinh hoạt, học tập và lao động của con người.

  1. Chẩn đoán

Chẩn đoán dễ, thường người mắc tự chẩn đoán được mình bị viêm mũi xoang dị ứng. Căn cứ bệnh xuất hiện từng cơn với mấy triệu chứng khá điển hình sau:

+ Ngứa mũi: là triệu chứng báo hiệu ngứa trong hốc mũi, cánh mũi, có thể lan xuống họng, lên mắt ra vùng má, mức độ khó chịu, rõ rệt nhiều hay ít tùy theo từng người. Còn dài hay ngắn cũng luôn thay đổi, phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc với chất gây dị ứng.

+ Hắt hơi: thường hắt hơi từng tàng 5-10 lần, không kiềm chế được, có khi liên tục gây váng đầu, ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, giao tiếp, lao động.

+ Chảy nước mũi: tiếp sau cơn ngứa mũi, hắt hơi, chảy nước mũi cả 2 bên, nước loãng, trong, nhiều, có khi thành giọt, ướt đẫm.

Nếu cơn hay kéo dài thường xuyên, nước mũi trong cơ thể chuyển thành nhầy hoặc thành mũi mủ.

+ Ngạt tắc mũi: không thật điển hình, có khi nhẹ, từng bên, có khi ngạt tắc mũi rõ rệt, hoàn toàn cả hai bên.

Đặc biệt các triệu chứng trên xuất hiện thành từng cơn, vào thời gian tiếp xúc với chất gây dị ứng, vào mùa thay đổi thời tiết, đông xuân, lạnh ẩm rõ rệt hơn. Ngoài cơn có thể hoàn toàn bình thường, khi đến khám chuyên khoa nếu không kể triệu chứng trong cơn dị ứng cũng không phát hiện được gì.

Xét nghiệm tìm chất lạ gây ra dị ứng là quan trọng nhất và có tính xác định cho chẩn đoán. Tìm phản ứng bì mô bằng cách dán hàng loạt chất lạ có khả năng gây bệnh trên da hoặc phản ứng với chất lạ nghi ngờ pha loãng. Tuy là xét nghiệm đặc hiệu nhưng vì trong cuộc sống có nhiều chất gây dị ứng nên nhiều khi không xác định được.

Các xét nghiệm dịch mũi – xoang, máu đặc hiệu khá phức tạp,các xét nghiệm đặc hiệu như tìm tế bào ái toan, test histamin chỉ có tính gợi ý cho chẩn đoán.

dị ứng 2

Chẩn đoán thông thường ở phòng khám chủ yếu dựa vào:

+ Các cơn dị ứng với mấy triệu chứng đã nêu

+ Tiền sử bản thân có bệnh dị ứng khác như hen, suyễn, nổi mày đay của bản thân và người trong gia đình.

+ Thời gian, nơi, yêu tố xảy ra cơn dị ứng cũng rất quan trọng.

+ Khi nghi ngờ nên xét nghiệm để xác định đúng chất gây ra dị ứng. Việc xác định đúng giúp cho việc chẩn đoán cũng như việc điều trị bệnh triệt để.

Các thể dị ứng mũi xoang ngày nay để đơn giản được chia làm 2 thể chính:

+ Dị ứng mũi xoang liên tục hay quanh năm: hàng tuần, tháng đều có cơn dị ứng mũi xoang, hay gặp do bụi nhà, do nấm mốc, hoặc mang yếu tố nghề nghiệp như làm việc ở các cơ sở tiếp xúc, chế biến lông vũ, bông, vài sợi, xay xát ngũ cốc… hoặc bị hen suyễn.

+ Dị ứng mũi xoang từng đợt hay theo mùa. Các cơn dị ứng chỉ xuất hiện từng đợt, vào mùa nhất định (thường là đông xuân) với các chất lạ gây yếu tố bất thường như phấn hoa lạ, mỹ phẩm mới dùng…

  1. Diễn biến

Diễn biến của dị ứng mũi xoang thay đổi theo yếu tố, cơ địa và khả năng của từng người.

+ Có thể chỉ kéo dài ít ngày khi tiếp xúc với chất lạ sau đó khỏi hoàn toàn. Khi lại tiếp xúc với chất đó bệnh lại trở lại.

Với các trường hợp dị ứng mũi xoang liên tục, nghề nghiệp thường đưa tới:

+ Polip mũi xoang rất hay gặp. Tuy polip mũi xoang gặp trong các loại viêm xoang nhưng đến nay vẫn cho rằng dị ứng là cơ địa cơ bản đưa tới polip.

+ Viêm đa xoang mạn mủ: do tình trạng bị phù nề, xuất tiết của niêm mạc xoang nên dị ứng mũi xoang rất dễ bị bội nhiễm đưa tới các đợt viêm xoang cấp hoặc kéo dài gây viêm đa xoang mạn.

Cần lưu ý các viêm xoang đa mạn, polip mũi xoang có dị ứng mũi xoang kết quả phẫu thuật thường hạn chế, dễ bị tái phát nên cần nhớ lại kể rõ với thầy thuốc tình trạng dị ứng mũi xoang và của cơ thể để có quy chế giải quyết thích hợp.

dị ứng 3

  1. Cách xử trí

3.1 Giảm, tránh tiếp xúc với các chất gây ra tình trạng dị ứng

+ Vệ sinh môi trường nơi sinh hoạt, làm việc để giảm các tác nhân gây bệnh như bụi nhà, nấm mốc, lông thú nuôi (đặc biệt mèo với trẻ em).

+ Với người nghi dị ứng do bụi nhà, phòng không nên trải thảm, không dùng rèm cửa, rèm giường để giảm lượng bụi lưu trú. Đeo khẩu trang khi lao động nhất là vào những giờ làm việc đầu tiên.

+ Thận trọng, giảm tiếp xúc với hoa lạ, sơn nhà mới, nhất là với những người có bệnh hay cơ địa dị ứng như hen suyễn, nổi mày đay…

+ Không nên hút thuốc là nhất là khi có trẻ nhỏ, trong phòng làm việc kín, có chạy điều hòa, không tiếp xúc với người nghiện thuốc lá.

3.2 Khi có cơn dị ứng mũi xoang, cần xử lý:

+ Ngừng tiếp xúc với các chất lạ(hoa, mỹ phẩm lạ…) nhỏ mũi với co mạch để mũi luôn được thông thoáng.

+ Với trẻ em, người yếu nên nghỉ ngơi, giữ ấm, uống vitamin C để tăng đề kháng

+ Uống các thuốc chống dị ứng. Có thể kèm theo kháng viêm và vitamin C nếu ngạt tắc, chảy mũi nhiều.

+ Nếu có bệnh dị ứng như hen, suyễn…cần tích  cực điều trị để hạn chế các cơn hen tiến tới không hen suyễn.

Giảm mẫn cảm đặc hiệu là phương pháp cơ bản và điều trị triệt để điều trị dị ứng mũi xoang nhưng vì thời gian để có thể thích ứng được kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm với thời gian đầu phải tiêm dưới da hằng ngày sau thưa dần vài ngày hoặc 1 tuần 1 lần.

Cần lưu ý trong thời gian điều trị mẫn cảm không được dùng các thuốc kháng sinh histamin, corticoid, tuân thủ đúng thời gian, không để gián đoạn.

Chỉ thực hiện được tiêm giảm mẫn cảm ở các trung tâm dị ứng miễn dịch có đủ điều kiện bảo quản kháng nguyên đặc hiệu và kỹ thuật tiêm dưới da đúng.

Để khắc phục các khó khăn trên cũng thực hiện giảm mẫn cảm với kháng nguyên đặc hiệu nhỏ dưới lưỡi, đơn giản, dễ tiến hành nhưng ở nước ta hiện nay còn trong giai đoạn nghiên cứu, chưa phổ cập.

Điều trị chung: khi không có hoàn cảnh, điều kiện thực hiện giảm mẫn cảm đặc hiệu, các trường hợp không xác định được nguyên nhân chính có thể thực hiện nhỏ tại chỗ thuốc xịt mũi, các thuốc co mạch và corticoid.

Do phải thực hiện thường xuyên, corticoid nhỏ, xịt đều lưu lại trong cơ thể sẽ gây chảy máu dạ dày nhất là với những có viêm, loét trước, ảnh hưởng đến chức năng thận nên cần thẩn trọng, có theo dõi đầy đủ, có thuốc uống bảo vệ niêm mạc dạ dày, chia làm từng đợt nghỉ để cơ thể kịp thải trừ.

Xem thêm:

Phác đồ điều trị chữa viêm xoang hiệu quả

Chữa viêm xoang tại nhà bằng cây hoa ngũ sắc

Đăng kí thông tin để nhận được sư tư vấn miễn phí dang ky thong tin

 

Tìm hiểu về bệnh viêm xoang P14: Dị ứng mũi xoang
5 (100%) 1 vote
ShareShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Tumblr