Tìm hiểu về bệnh viêm xoang – phần 1: Các xoang mặt

Chúng ta đều biết viêm xoang là bệnh thường gặp với mọi lứa tuổi ở nước ra, nhưng riêng từ”viêm xoang” cũng chỉ mới cho biết được các thông tin chung chung như “nhức đầu”, “đau bụng”.

Để hiểu và có nhận thức về phòng tránh khỏi bị viêm xoang và xử lý khi đã có lỡ bị viêm xoang, chúng ta cũng nên có những hiểu biết cơ bản về “Các xoang mặt”.

benh viem xoang 6

Hai điểm cơ bản về xoang mặt:

  1. Xoang mặt là các hốc nông trong khối xương mặt ở quanh hốc mũi
  2. Xoang mặt cùng với mũi – họng tạo thành đường hô hấp trên của cơ thể.

Để hiểu chi tiết hơn về 2 điểm trên, chúng ta cần tìm hiểu một vài vấn đề cần thiết:

Về giải phẫu:

Con người có 5 đôi xoang mặt phân bố ở hai bên xung quanh hốc mũi: các xoang thường đối xứng hai bên nhưng đôi khi cũng có hiện tượng thiếu hay xoang một bên kém phát triển, nhỏ hơn bên đối diện. Các xoang đều thông với hốc mũi.

Theo vị trí quanh hốc mũi được phân chia:

– Xoang trán: là hốc nằm trong xương trán từ gốc mũi lên trên và ra ngoài. Mức độ to, nhỏ khác biệt ở từng người và hai xoang trán cũng không nhất thiết to như nhau (những người có xoang trán to thường có tiếng nói, tiếng hát vang hơn).

Xoang trán phát triển chậm nhất, thường khoảng 9-10 tuổi mới bắt đầu hình thành nên trẻ nhỏ không thể bị viêm xoang trán (vì chưa có xoang trán).

Xoang trán thông với mũi qua một số ống thông nhỏ nên cũng dễ bị tắc do viêm, do áp lực như khi lặn sâu, leo núi cao…

Xoang trán có thành trong trực tiếp với màng não và não, thành dưới với phần trên trong hốc mắt.

Vì ở cao lại nhô ra trước nên xoang trán dễ bị chấn thương nhất (đặc biệt là tai nạn giao thông không đội mũ bảo hiểm), nếu chấn thương mạnh làm rạn vỡ thành trong hay thành dưới gây chấn thương sọ não, chấn thương mắt rất nguy hiểm.

– Xoang hàm: là hốc nằm trong xương hàm trên ngay bên ngoài hốc mũi ra tới gò má. Xoang hàm là hốc to làm nhẹ khối xoang mặt nên thành xương khá mỏng.

Xoang hàm có khi sớm sinh ra đã có nhưng mới là một hốc nhỏ, tiếp tục phát triển to dần ra đến khoảng 4-5 tuổi thì đã được hình thành đầy đủ.

Xoang hàm thông trực tiếp với hốc mũi ở thành ngoài hốc mũi, ngay giữa khe cuốn giữa qua một lỗ khá rộng, thường có thêm vài lỗ thông phụ nhỏ nữa. Do đó, khe giữa là nơi quan trọng trong việc khởi sinh bệnh viêm xoang và cũng là nơi quan sát chẩn đoán cơ bản trong viêm xoang.

Ở trẻ nhỏ có các mầm răng nằm quanh, trong thành hốc xoang nên phải can thiệp vào xoang như chọc rửa xoang hàm, phẫu thuật xoang làm ảnh hưởng đến mầm răng gây mọc lệch hay không mọc được răng.

Thành dưới xoang hàm liên quan đến các răng hàm trên từ số 3 đến số 6, nên khi bị sâu răng, nhổ, chữa các răng này có thể ảnh hưởng đến xoang hàm.

benh viem xoang 7

– Xoang Sàng: Là xoang có sớm nhất ngay từ bào thai, chính từ xoang sàn phát triển lên thành xoang trán, và xuống thành xoang hàm nên xoang hàm trong bệnh học thường được gọi là xoang chủ, tạo nên viêm đa xoang.

Xoang sàng trước: Nằm tiếp nối từ xoang hàm đến xoang trán, giữa khoảng hốc mũi và hốc mắt. Gọi là xoang sàng vì xoang này không chỉ là một hốc như xoang trán, xoang hàm mà thường có 6-10 hốc nhỏ liên tiếp với nhau nên y học thường gọi là khối sàng trước hay các tế bào sàng trước.

Xoang sàng sau: cũng từ tế bào sàng như xoang sàng trước nhưng phát triển ngang ra phía sau ngay dưới nền xương sọ tới xoang bướm. Xoang sàng sau cũng được gọi là khối hay các tế bào sàng sau vì cũng gồm có nhiều hốc nhỏ có vách rất mỏng khi bị viêm hay ứ mủ các vách này có thể bị dày lên hay tiêu đi.

Xoang sàng sau nằm ở sâu trong nên khi nhỏ, xịt mũi hay khi dùng thuốc chữa viêm xoang thường khó đến được xoang.

Xoang sàng chỉ được phân cách với hốc mắt ở phía ngoài bởi một vách xương rất mỏng, được gọi là xương giấy nên ở nhũ nhi chủ yếu là viêm xoang sàng và khi bị viêm mủ xoang sàng dễ phá vỡ vách xương mỏng để mủ chảy vào ổ mắt hay rò ra ngoài da ở khóe trong mắt.

– Xoang bướm: là xoang nằm sâu nhất, tạo thành các hốc xương trong bướm ở nền sọ. Xoang bướm cũng cách biệt hơn, chỉ thông với xoang sàng sau và hốc mũi nên khi bị viêm cũng khó đưa thuốc đến được xoang bướm.

Xoang bướm nằm ở nền sọ, dưới hố yên nên khi viêm các xoang sau thường gây nhức đầu phía sau vùng gáy hay vùng chẩm.

Dịch, mủ ở xoang sau không chảy vào hốc mũi, nên không xì mũi ra được mà chảy vào lỗ mũi sau, phải khịt khạc để nhổ ra, mủ đọng, dính ở vòm họng rất khó chịu và dễ xuống dưới gây viêm đường hô hấp dưới.

mo ta viem xoang

——-

Chờ đón “Tìm hiểu về bệnh viêm xoang – phần 2: Cấu trúc và chức năng sinh lý của xoang”

Xem thêm:

Phác đồ điều trị chữa viêm xoang hiệu quả

Chữa viêm xoang tại nhà bằng cây hoa ngũ sắc

Đăng kí thông tin để nhận được sư tư vấn miễn phí dang ky thong tin

 

Tìm hiểu về bệnh viêm xoang – phần 1: Các xoang mặt
5 (100%) 1 vote
ShareShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Tumblr