Tìm hiểu về bệnh viêm xoang – phần 4: Viêm xoang cấp

Viêm xoang cấp là bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi.

Do điều kiện thời tiết biến động bất thường, đặc biệt ở các khoảng giao thời: xuân-hạ, thu-đông. Đặc biệt tình trạng ô nhiễm không khí không chỉ ở nơi lao động, gia thông công cộng với bụi, khí thải…mà cả ở nơi sinh hoạt và các phòng chật hẹp, ẩm thấp, khói bếp than…đưa tới viêm mũi là bệnh rất phổ biến, ai cũng từng bị.

Cũng do cấu trúc các xoang đều thông trực tiếp với mũi, lát bằng niêm mạc liên tiếp với niêm mạc mũi nên khi bị viêm mặt mũi thường rất dễ đưa tới viêm xoang cấp.

Với trẻ em, đặc biệt trẻ nhỏ từ 2-10 tuổi viêm mũi họng cấp thường gặp hàng tháng, nếu không được theo dõi, xử trí tốt dễ đưa tới viêm xoang cấp.

Các tổn thương về răng với tỷ lệ ngày càng tăng cao, các mầm răng của hàm trên của trẻ nằm ngay trong và thành xoang hàm. Với người lớn, các răng từ số 3 đến số 6 hàm trên cũng liên quan đến xoang. Nêm viêm xoang do răng cũng gặp ngày càng tăng.

Viêm xoang cấp có bệnh cảnh khác biệt tùy theo lứa tuổi, xoang bị viêm, yếu tố gây viêm xoang lại thường kế tiếp ngay với viêm mũi cấp, tổn thương răng, chấn thương nên thường không được lưu ý phát hiện, điều trị tốt dễ chuyển thành viêm xoang mạn.

Viêm xoang cấp có thể gây những biến chứng phức tạp, hiểm nghèo nhất là ở trẻ em, người già yếu. Trong đó cần đặc biệt lưu ý đến viêm xoang sàng cấp mủ và viêm xoang hàm do răng.

benh viem xoang 8

Chẩn đoán viêm xoang cấp

Viêm xoang cấp là bệnh thường gặp nhất, có người cho là ½ dân số đã từng bị viêm xoang cấp 1 lần. Bệnh có thể gặp từ trẻ nhỏ vài tháng tuổi đến người già, rất thường gặp ở lứa tuổi học tập, lao động do phải tiếp xúc thường xuyên với môi trường ô nhiễm trong sinh hoạt đặc biệt ở các nhà máy, hầm mỏ, ở những người bị viêm mũi, có cơ địa dị ứng, hút thuốc lá, cơ thể suy nhược gặp với tỷ lệ cao hơn.

Viêm xoang cấp thường gặp viêm một xoang trong đó xoang hàm hay gặp nhất, ở trẻ nhỏ dưới 3-4 tuổi xoang sàng lại càng dễ gặp hơn, cũng hay gặp viêm cả khối xoang sàng trước, hàm – sàng trán, trong các trường hợp do nhiễm vi khuẩn hay vi rút.

Việc chẩn đoán viêm xoang cấp không khó, nên lưu ý có hiểu biết có thể tự chẩn đoán dựa trên các dấu hiệu lâm sàng khá điển hình:

  • Sốt: khi bị viêm xoang cấp bao giờ cũng có sốt nhưng mức độ khác nhau tùy từng người. Với trẻ em sốt thường rõ rệt hơn, sốt cao 38-39 độ trong vài ngày. Ở người lớn khỏe mạnh, chỉ sốt nhẹ, thoáng qua, có hiện tượng gây sốt, gai rét, người mệt mỏi.
  • Đau, nhức vùng mặt là dấu hiệu chính, đau thành từng cơn, rõ rệt về sáng, vùng mặt tương ứng với xoang bị viêm. Nếu viêm xoang hàm ấn ngón tay vùng má bên cạnh rãnh mũi thấy đau rõ rệt. Nếu ở vùng gốc mũi là viêm xoang sàng. Với xoang trán án vùng trên lông mày phía trong hốc mắt.
  • Chảy mũi mủ luôn gây khó chịu, vì chảy nhiều, liên tục trong ngày. Nếu chảy mũi nhầy, đặc, dính thường do vi rút. Nếu do virut sẽ chảy mủ đặc, có màu vàng hay nâu, bẩn đục, có mùi hôi tanh khó chịu. Nếu xì mũi mạnh có thể chảy mủ lẫn dây máu.
  • Ngạt tắc mũi là triệu chứng không thể thiếu, tùy theo bên viêm, mức độ viêm gây ngạt hay tắc mũi một hay cả hai bên. Nếu ngạt mũi tắc cả hai bên sẽ gây mất ngửi, hay ngửi mũi không rõ, tiếng nói không rõ, không vang. Do ngạt tắc mũi hai bên phải há mồm thở về đêm. Nếu trời lạnh gây đau, rát họng, trẻ em đưa tới ho, kém ngủ, kém ăn.
  • Khi nhỏ các thuốc nhỏ mũi co mạch, ngạt, tắc mũi cũng giảm nhưng chậm và không giữ được lâu, nhất là trong mũi còn nhiều mũi, nhầy, mủ ứ đọng.

Nếu được chụp x-quang: Trên phim cho thấy xoang bị viêm (hàm hay trán hay các xoang trước) bị mờ đều, có khi thấy có mức dịch, mủ trong xoang.

Viêm xoang cấp nhiễm khuẩn dễ đưa tới viêm họng (đau,rát, ngứa họng), viêm thanh quản (thay đổi tiếng nói, khàn tiếng ho…) nhất là ở trẻ em và người phải nói nhiều. Với trẻ nhỏ có thể đưa tới viêm khí, phế quản, viêm màng tiếp hợp mắt (mắt đỏ, chảy nước mắt, có mủ mắt…)

benh viem xoang 13

Điều trị viêm xoang cấp

Trong nhiều trường hợp viêm xoang cấp được nghỉ ngơi, điều trị đúng sẽ khỏi nhanh, không để lại ảnh hưởng gì. Tuy có thể điều trị nhanh khỏi được nhưng cần lưu ý viêm xoang cấp dễ đưa tới viêm xoang mạn phức tạp hơn và có các biến chứng.

Hướng xử trí: cơ bản thực hiện các nguyên tắc sau:

  1. Nghỉ ngơi, giảm các hoạt động mạnh, căng thẳng, tránh các yếu tố kích thích như bụi, nóng ẩm, môi trường ô nhiễm, dễ lây – nhiễm khuẩn.
  2. Chủ yếu đảm bảo mũi thở thông: không bị dịch nhầy, mủ ứ đọng trong hốc mũi. Nếu hốc mũi có nhiều mủ cần nhỏ thuốc nhỏ mũi lần đầu để thở được thông, sau vài phút xì mũi sạch, rồi nhỏ tiếp để sát khuẩn và giữ mũi được thông thoáng lâu.

Với trẻ nhỏ chưa biết cách xì mũi thì sau khi nhỏ mũi lần đầu cho thông thoáng, nên nhỏ dung dịch nước muối sinh lý hay xịt nước biển sinh lý để trôi hết các ứ đọng trong hốc mũi rồi nhỏ tiếp sau vài phút. Nếu được thực hiện hút sạch mũi bằng bóng cao su tự hút mũi, hoặc do bác sĩ thực hiện sẽ rất có tác dụng.

Nếu xì mũi, hút mũi khi mũi chưa thông sẽ gây hại vì dịch mủ ở mũi có thể bị đẩy ngược vào xoang, gây chảy máu mũi.

  1. Nếu được thực hiện xông hơi mũi xoang thì có tác dụng rất tốt.
  2. Thuốc toàn thân chỉ thực hiện khi tình trạng biểu hiện rõ (sốt cao, đau nhức, chảy mủ đặc hôi…) hoặc khi đã ảnh hưởng đến phổi…

Các thuốc thường dùng:

  • Kháng sinh
  • Kháng viêm: giảm phù nề, xuất tiểu nhiều
  • Vitamin C

Viêm xoang cấp có thể đưa tới biến chứng, dễ chuyển thành viêm xoang mạn nên cần được theo dõi, xử trí tích cực. Nếu sau 7-10 ngày các dấu hiệu không thuyên giảm (đặc biệt chảy mũi, ngạt tắc mũi) cần được đến khám chuyên khoa.

Chờ đón “Tìm hiểu về bệnh viêm xoang – phần 5: Viêm xoang sàng cấp”

Xem thêm:

Phác đồ điều trị chữa viêm xoang hiệu quả

Chữa viêm xoang tại nhà bằng cây hoa ngũ sắc

Đăng kí thông tin để nhận được sư tư vấn miễn phí dang ky thong tin

Tìm hiểu về bệnh viêm xoang – phần 4: Viêm xoang cấp
Đánh giá bài viết
ShareShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Tumblr