Tìm hiểu về bệnh viêm xoang – phần 7: Viêm xoang mạn

Viêm xoang mạn là bệnh rất thường gặp ở nước ta, gặp ở mọi lứa tuổi, từ trẻ nhỏ đến người già. Tại các nhà máy, công trường, nơi môi trường ô nhiễm, hay phải thường xuyên tiếp xúc với bụi, hơi khí, hóa chất, ẩm nóng, …tỷ lệ bị viêm xoang có thể chiếm đến 20% đến 40% người lao động, theo thống kê là một bệnh chiếm tỷ lệ ngày nghỉ, giảm năng suất, cường độ lao động cao nhất.  Viêm xoang mạn ở nước ta ngày nay có hiện tượng ngày càng tăng cao.

Viêm xoang mạn rất đa dạng, do các xoang đều có liên thông trực tiếp với nhau nên ít gặp viêm một xoang mạn mà thường là viêm đa xoang hoặc viêm các xoang trước (hàm-sàng-trán) hoặc viêm các xoang sau (sàng sau-bướm).

Viêm xoang mạn cũng do nhiều nguyên nhân:

Thường gặp nhất là các viêm mũi mạn, viêm xoang cấp không được điều trị triệt để.

Các yếu tố tại chỗ như dị hình ở vách ngăn, vùng lỗ thông mũi xoang gây cản trở dẫn lưu xoang. Bệnh amidan quá phát, các bệnh tích ở răng…polip hay u ở mũi chiếm tỷ lệ đáng kể.

Các yếu tố toàn thân, đăc biệt cơ địa, bệnh dị ứng chiếm tới 20% – 30% trong viêm xoang mạn (40% người hen, suyễn có dị ứng mũi xoang, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch cũng được coi là nguyên nhân quan trọng, các bệnh khó xác định như trào ngược dạ dày – thực quản cũng chiếm tới 20% trong viêm xoang mạn.

Các yếu tố nghề nghiệp khi tiếp xúc thường xuyên với hóa chất (phun thuốc trừ sâu…), các côn trùng bụi, gió thường xuyên, các văn phòng, nhà máy có khí hậu lạnh, ẩm (thương xuyên sử dụng máy lạnh, điều hòa…hoặc thay đổi áp lực không khí (thợ lặn…)

benh viem xoang 18

Viêm xoang mạn cũng có nhiều bệnh tích khác nhau

Thường gặp là viêm xoang mạn mủ, nhiễm khuẩn

Viêm xoang mạn có polip ở xoang, mũi

Viêm xoang mạn có nấm ở xoang

Viêm xoang mạn xuất tiết chống nước mũi trong từng lúc, từng mùa (trong viêm xoang dị ứng hay vận mạch)

Chẩn đoán:

Do có nhiều thể, dạng viêm xoang mạn nên trong chẩn đoán cũng đa dạng. Để thuận tiện chẩn đoán viêm xoang mạn dựa vào: các triệu chứng lâm sàng, thăm khám thực thể, các hình ảnh X-quang và các xét nghiệm khi cần thiết.

Các dấu hiệu lâm sàng

Viêm xoang mạn ít ảnh hưởng đến toàn trạng, không sốt, trừ khi có các đợt bội viêm có sốt và đau nhức vùng xoang rõ.

3 triệu chứng chính luôn gặp là:

Chảy mũi mủ thường xuyên, có màu xanh, nâu hay vàng đục, bẩn, đặc, dính và có mùi hôi tanh

Mũi mủ thường chảy nhiều vào sáng dậy, khi mệt mỏi

Viêm xoang trước chảy mũi mủ chủ yếu ra qua lỗ mũi trước.

Viêm xoang sau mạn có thể không chảy mũi mủ ra trước mà chảy ra sau, xuống vòm họng làm luôn phải khạc khịt để nhổ ra rất khó chịu.

Ngạt – tắc mũi: tùy theo tình trạng cuốn mũi phù nề, thoái hóa, do mủ ứ đọng ở hốc mũi. Trong viêm xoang mạn có polip mũi xoang, ngạt tắc mũi rất rõ rệt, có thể đưa tới mất ngửi (do hốc mũi bị tắc: hơi, mùi không đến được vùng ngửi. Làm thay đổi giọng nói: có giọng mũi kín (như người bịt mũi nói).

Nhức đầu: thường âm ỉ hay thành cơn làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập, lao động.

benh viem xoang 17

Viêm xoang mạn trước đau nhức vùng trán, má.

Với viêm xoang mạn sau nhức đến vùng gáy, chúm, thường nhức đầu buổi sáng, khi mủ ứ đọng có hiện tượng đau nhức rõ rệt trong các đợt bội viêm.

Triệu chứng qua thăm khám

Với viêm xoang mạn thăm khám thông thường và nội soi mũi xoang cho thấy được đầy đủ và rõ rệt hơn các dấu hiệu thực thể như:

Lỗ thông xoang bị phù nề, bít tắc, ứ mủ

Các thoái hóa, polip khi cong nhỏ, lấp trong khe giữa.

Các di hình như gai, mào vách ngăn, mỏm móc phình to, thoái hóa…bất thường của cuốn giữa như đảo chiều, có bóng hơi, dính, chạm vào vách ngăn…thể hiện nguyên nhân và tình trạng của viêm xoang.

Nội soi đặc biệt thấy được trực tiếp tình trạng thoái hóa niêm mạc mủ, polip hay nấm trong xoang.

Với viêm xoang sau nội soi cho thấy được trực tiếp hình ảnh lỗ thông các xoang sau.

Chụp X-quang: với các viêm xoang mạn, chụp X-quang rất có giá trị trong chẩn đoán: cho biết được các xoang bị viêm và tình trạng tổn thương của xoang.

Chụp X-quang thông thường: với các xoang trước theo tư thế Blondeam cho thấy được các xoang hàm,xoang trán, xoang sàng và có thể cả xoang bướm bình thường hay bị viêm.

Khi xoang có mủ, thấy hình ảnh mờ đặc xoang hay có mức, ngấn mủ

Niêm mạc xoang thoái hóa cho hình ảnh xoang bị mờ đều hoặc thành xoang dày lên rõ.

Có thể thấy được hình ảnh polip qua đám mờ đặc, có bờ nhân trong xoang hoặc nghĩ tới nấm khi đám mờ đặc không đồng đều, khi nghi ngờ có thể bơm chất cản quang vào trong xoang rồi chụp cho các hình ảnh rõ, đầy đủ hơn.

Với các xoang sàng sau, xoang bướm chụp theo tư thế Hirtz có thể thấy hình ảnh mờ đều hoặc mờ đặc, các bách của xoang sàng mờ không hay rõ mất. Các phim thông thường nhất là tư thế Hirtz chỉ cho các hình ảnh gợi ý, không thật chuẩn xác.

Để đảm bảo rõ hơn cho chụp phim cắt lớp vi tính với 2 tư thế axial và coronal. Qua các lớp cắt với độ dài 1-2 ly cho biết chi tiết xoang bị viêm: có dịch nhầy hay mủ, mức độ nhiều hay ít, niêm mạc xoang bị thoái hóa: mức độ, nơi, vùng tổn thương, nếu có  polip hay u, hình dạng, mật độ, một hay nhiều. Còn cho biết thành xương của xoang có sự tổn thương không, có u ngoài xoang không, để phân biệt với các u ác tính. Lỗ thông xoang còn hay bị tắc, các dị hình, dị dạng cần được lưu ý để đảm bảo xoang được dẫn lưu tốt.

phau thuat cat bo hach giao cam

Các bước thực hiện:

Chọc dò xoang hàm: để tìm hiểu tình hình mủ, dịch ứ đọng trong xoang hàm, hút lấy chất trong xoang làm xét nghiệp tìm vi khuẩn và làm kháng sinh đồ. Đồng thời tiến hành rửa sạch mủ trong xoang để điều trị.

Khoan dò xoang trán: khi viêm mủ hay viêm tắc xoang trán, khoan một lỗ nhỏ vào xoang trán để xác định tình hình, tính chất mủ trong xoang, đồng thời cũng tiến hành rửa sạch mủ hay bơm thuốc làm thông ống xoang trán xuống mũi.

Chờ đón “Tìm hiểu về bệnh viêm xoang – phần 8: Viêm đa xoang mạn mủ”

Xem thêm:

Phác đồ điều trị chữa viêm xoang hiệu quả

Chữa viêm xoang tại nhà bằng cây hoa ngũ sắc

Đăng kí thông tin để nhận được sư tư vấn miễn phí dang ky thong tin

Tìm hiểu về bệnh viêm xoang – phần 7: Viêm xoang mạn
Đánh giá bài viết
ShareShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Tumblr